Citypress-gr®

Επικοινωνήστε μαζί μας : email: citypress.gr@gmail.com

Γαμωκεφαλιάτικα μεζεδάκια

Posted by defactogr στο Ιουλίου 21, 2013

DSC00421Δεν είναι απόλυτα βέβαιο πώς πρέπει να γράψουμε τη λέξη του τίτλου, που μόλις τώρα την έβγαλα αν και μάλλον θα την έχουν σκεφτεί/πει κι άλλοι, αλλά αν βασιστούμε στο “γαμώτο” και στο “γαμωσταυρίδι” (έτσι το γράφει το ΛΚΝ, ο Μπαμπινιώτης εδώ είναι σεμνότυφος και δεν έχει…

τη λέξη) με ωμέγα πρέπει να τη γράψουμε. Όσο για το β’ συνθετικό της, -κεφαλικά ή -κεφαλιάτικα; Δεν έχω ιδιαίτερη προτίμηση, αν έχετε επιχειρήματα για το -κεφαλικά μπορεί και να με πείσετε. Θα καταλάβατε βεβαίως ότι ο τίτλος των σημερινών μεζεδακιών αναφέρεται στη διάσημη πλέον φράση “γαμώ το κεφάλι μου, γαμώ” που άφησε να του ξεφύγει ο πρωθυπουργός κ. Αντ. Σαμαράς τις προάλλες, κατά τη βιντεοσκόπηση του διαγγέλματός του με το οποίο επρόκειτο ν’ αναγγείλει τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, και που κάποιοι συνεργάτες του έδωσαν κατά λάθος στη δημοσιότητα.

Δεν θα σχολιάσω το περιστατικό καθαυτό, δεν νομίζω ότι δείχνει τίποτα, όλοι μας βλαστημάμε -το βρίσκω βέβαια θαυμάσια εκδίκηση των πραγμάτων, αν σκεφτούμε το αντισυνταγματικό κλείσιμο της ΕΡΤ. Πάντως, επειδή το ιστολόγιο ασχολείται κυρίως με τη γλώσσα, πρέπει να επισημάνω ότι τη φράση “γαμώ το κεφάλι μου” δεν την έχω ποτέ χρησιμοποιήσει, και μάλιστα δεν θυμάμαι να την έχω ακούσει ποτέ -εσείς; Δεν έχω πρόχειρη και τη “Νεοελληνική αθυροστομία” της Μαίρης Κουκουλέ να δω αν το αποδελτιώνει. Αν κάποτε συνταχθεί ο Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας, στο λήμμα “γαμώ” και στη φράση “γαμώ το κεφάλι μου” ασφαλώς θα σημειώνει “Αντ. Σαμαράς, πρωθυπουργός, 17.7.2013″. Δεν αποκλείεται μάλιστα να μείνει η φράση -όπως στον Χαρίλαο Τρικούπη χρωστάμε το “ανθ’ ημών ο κ. Γουλιμής” (άσχετο αν το είπε ή όχι), στον Γεώργιο Παπανδρέου το “Μέγα πλήθος μέγα πάθος”, στον Κωνσταντίνο Καραμανλή τα “Ανήκομεν εις την Δύσιν”, “Έξω πάμε καλά” και “Όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια”, στον Ανδρέα Παπανδρέου το “χρονοντούλαπο της ιστορίας”, το “μη πόλεμος” και το “μέα κούλπα”, στον Κώστα Καραμανλή τους “πέντε νταβατζήδες” και στον Γιώργο Παπανδρέου το “Λεφτά υπάρχουν” και τα “μηδέν εις το πηλήκιον”, “πάση Θεού” και “όλοι στις κάλτσες”, στον Αντώνη Σαμαρά θα χρωστάει η ελληνική φρασεολογία το “γαμώ το κεφάλι μου”.

Προχωράμε στα υπόλοιπα μεζεδάκια της εβδομάδας. Με τις πισίνες και τη γενική τους είχα ασχοληθεί πριν από λίγο καιρό, τώρα σε ρεπορτάζ για το φορολογικό νομοσχέδιο βλέπω πάλι τον τύπο “πισινών” και μάλιστα χωρίς λόγο: Από φέτος λοιπόν, επιβάλλεται φόρος πολυτελείας στα ΙΧ αυτοκίνητα άνω των 1.929 κυβικών, των σκαφών αναψυχής και των πισινών. Κανονικά ήταν “στα σκάφη αναψυχής και στις πισίνες” αλλά μαζί με τη γενική των 1929 κυβικών μπήκε κι ο αυτόματος πιλότος. Πάντως, τελικά ίσως ο τύπος “πισινών” καθιερωθεί χωρίς να ενοχλεί.

Πολύ προχωρημένο γλωσσικό τύπο φαίνεται να χρησιμοποίησε ή ο βουλευτής του Σύριζα κ. Σταθάκης ή ο δημοσιογράφος που κάλυψε τις δηλώσεις του στον ιστότοπο της Ναυτεμπορικής:Η εξαγγελθέντα ιδιωτικοποίηση! Μέχρι τώρα έχω δει εξομαλυντικούς λαϊκούς τύπους στα αρσενικά αυτών των μετοχών, π.χ. “ο συλληφθέντας”, ιδίως όταν στέκει μόνο του, σαν ουσιαστικό (δηλ. “ο συλληφθέντας δήλωσε” και όχι “ο συλληφθείς υπουργός”), τύποι που είναι πολύ παλιοί (“βγήκα απαλλαγέντας” λέγανε όσοι είχαν αποφύγει να ντυθούν φαντάροι στους βαλκανικούς πολέμους) -αλλά θηλυκόν λαϊκό τύπο είχα καιρό να δω, ομολογώ.

Ένας φίλος μου, που είναι λίγο ψείρας, επισήμανε τις περιττές αποστρόφους στα “εξ’ αμάξης” και “εξ’ ολοκλήρου” σε ένα άρθρο που διάβασε στο Πρόταγκον. Εδώ ο κόσμος χάνεται, θα μου πείτε (και του είπα), θα επιμείνουμε σε ένα λαθάκι για το οποίο έχουμε άλλωστε γράψει τουλάχιστον τρεις φορές; Η απόστροφος είναι περιττή (δηλαδή είναι λάθος) αφού δεν υπάρχει σίγηση φωνήεντος μετά το “εξ” όπως υπάρχει, π.χ. στο “κατ’ ανάγκην” (κατά) ή στο “επ’ ώμου” (επί), αλλά δεν είναι και προς θάνατο το λάθος. Ναι, αλλά αυτός που το γράφει είναι συγγραφέας, επιμένει ο αυστηρός φίλος μου. Κι εδώ σηκώνω τα χέρια ψηλά.

Ένα ακόμα καρφί στο φέρετρο των μη αναλογικών τύπων των συνθέτων του “άγω” (π.χ. θα παραγάγει). Παραθέτω από το επίσημο, όπως φαίνεται, κείμενο του νομοσχεδίου της νέας δημόσιας τηλεόρασης: Ο διακριτικός τίτλος της εταιρείας θα καθοριστεί με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρείας ύστερα από εισήγηση του Εποπτικού Συμβουλίου, που για το σκοπό αυτό θα διεξάγει έρευνα αγοράς και μελέτες. Το “διεξάγει” εδώ είναι βέβαια λάθος -δεν έχουμε διάρκεια, δεν θα διεξάγει συνεχώς μελέτες το εποπτικό συμβούλιο, κι αν θέλετε να το δείτε πιο καθαρά χρησιμοποιήστε π.χ. το ρήμα “εκπονώ”. Ολοφάνερα ταιριάζει “θα εκπονήσει έρευνα αγοράς και μελέτες”, πολύ περισσότερο αφού ο τίτλος “θα καθοριστεί” άπαξ. Αν χρησιμοποιούσαμε αναλογικούς τύπους (θα διεξάξει, όπως έγραφαν οι λόγιοι του 19ου αιώνα) το λάθος δεν θα γινόταν.

Από ρεπορτάζ για κλοπή σε βελγικό μουσείοΤο πολυτιμότερο από τα κλαπέντα έργα είναι «Ο Σκεπτόμενος» του Ολλανδού ζωγράφου του 20ού αιώνα Κις φαν Ντόνγκεν, η αξία του οποίου εκτιμάται σε 1,25 εκατ. ευρώ. Ο… Σκεπτόμενος είναι ο πίνακας που βλέπετε αριστερά, και όπως βλέπετε φοράει κόκκινο φουστάνι που τον κάνει να μοιάζει πυρκαγιά, μ΄ άλλα λόγια είναι “Η σκεπτόμενη”, La penseuse γαλλιστί. Αυτά παθαίνει κανείς όταν η γλώσσα του πρωτοτύπου δεν φανερώνει το γένος.

Ο βουλευτής του Σύριζα Αλ. Μητρόπουλοςκράτησε, λέει, αποστάσεις από τις εκφράσεις άλλων βουλευτών του κόμματός του, δηλώνοντας: Ουδέποτε από εμένα δεν ακούσατε απαξιωτικό λόγο και εσείς και η κυβέρνηση, ούτε για μειοδοσία μίλησα, ούτε για γουναράδικα ποτέ και βέβαια αυτές οι φράσεις πρέπει να απεύχονται και να αποφεύγονται στο κοινοβούλιο”, είπε χαρακτηριστικάΑπό τον Διαμαντόπουλο κράτησε αποστάσεις, αλλά με τη γραμματική συγκρούστηκε μετωπικά, διότι το απεύχομαι δεν έχει παθητική διάθεση, είναι αποθετικό ρήμα, αλλά έτσι κι αλλιώς δεν σημαίνει αυτό που νόμιζε ο κ. Μητρόπουλος (τι ακριβώς, δεν ξέρω, ίσως αποδοκιμάζομαι). Απεύχομαι θα πει “εύχομαι να μη συμβεί κάτι δυσάρεστο”, π.χ. “απεύχομαι την κλιμάκωση των εχθροπραξιών”. Οι φράσεις δεν μπορούν να απεύχονται με κανένα τρόπο.

Ένα πολύ συνηθισμένο λαθάκι, από τον 902.grΟι κοκορομαχίες γίνονται στο Μεξικό, σχολίασεδεικτικά ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Θανάσης Παφίλης, σημειώνοντας πως χρειάζεται πολιτική ψυχραιμία για να κάνει κάποιος ουσιαστική πολιτική και ιδεολογική αντιπαράθεση σε ένα τέτοιο κλίμα. Δεικτικός είναι όποιος δείχνει, π.χ. δεικτική αντωνυμία. Η λέξη σπάνια χρησιμοποιείται έξω από γραμματικές. Δηκτικός είναι ο τσουχτερός, αυτός που δαγκώνει. Μπλέξαμε λοιπόν τα δείγματα με τα δήγματα, αλλά αν είναι να χρησιμοποιούμε το “δηκτικός” και δεν θέλουμε τα σαφέστερα συνώνυμά του επειδή τα βρίσκουμε μπανάλ, καλό είναι να το γράφουμε σωστά.

Για χρυσαβγίτικες αθλιότητες (και ασυνταξίες) δεν γράφω σήμερα.

http://sarantakos.wordpress.com/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: